آن خون تبديل بشير و بعد كره و پنير مىشود ، پس آن قدرت كه آب زمين را تبديل بكره و پنير مىكند اجزاء بدن مردگان را نيز ميتواند به صورت انسان تمام عقل و فكر تبديل كند . « تَتَّخِذُونَ مِنْه سَكَراً وَرِزْقاً حَسَناً » 67 طبرى : ابن عبّاس و سعيد بن جبير و حسن بصرى و قتاده گفته‌اند : يعنى از انگور و خرما شراب حرام ميسازيد ، و خوردنيهاى حلال ، و شعبى گفته است و اين معنى درست است كه « سكر » نوشيدنى حلال است و « رزقا حسنا » ديگر خوردنيهاى از خرما و انگور ساخته شده . « وَأَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ » 68 مجمع : ابن عبّاس و مجاهد گفته‌اند : يعنى خداوند بزنبور الهام كرد . از حسن بصرى نقل شده است : يعنى در غريزه ى زنبور قرار داد بطورى كه از ديگرى اين گونه كار ساخته نيست ، ابو عبيده گفته است وحى در زبان عرب به چند معنى استعمال شده است : 1 - وحى پيغمبران مثل « او يرسل رسولا فيوحى باذنه » ، 2 - الهام و تلقين و در دل انداختن مثل « و اوحينا الى امّ موسى » 3 - اشاره ، مثل « اوحى اليهم ان سبّحوا » مجاهد گفته است : يعنى اشاره كرد به آنها . 4 - 5 - نوشتن و براز و نهان گفتن ، ضحاك گفته است « يوحى بعضهم الى بعض زخرف القول غرورا » يعنى براز و سرّ نوشت يكى به ديگران سخنى كه موجب اغفال و گول زدن بود . « فِيه شِفاءٌ لِلنَّاسِ » 69 فخر : يعنى عسل براى مردم دارو است و البتّه مقصود اين نيست كه براى همه ى امراض وسيله ى بهبود است و زيان ندارد با اينكه مضرّ بصفرا است و موجب سر گيجه مىشود ، بلكه مقصود اين است كه در بعضى امراض و بعضى مردم وسيله ى بهبودى است ، و دليل اين كه در قسمتى از بيماريها مؤثّر است ، همين است كه كمتر معجونى است كه بوسيله ى عسل خمير نشود و تكميلش به آن نباشد بعلاوه شربتهائى از عسل ميسازند براى دفع امراض بلغمى كه فوقالعاده مؤثّر است . مجاهد گفته است : مقصود قرآن است كه موجب شفاى مردم است ، و از عبد -